Wat is de waarde nog van aandelen en obligaties?


De waarden waarop de koersvorming op de aandelenkoersen tot stand komen is veranderd. Daarvoor zijn wel redenen aan te geven: de waarde van ons geld is fors gedevalueerd, alleen dat komt niet aan de oppervlakte door het huidige systeem van zwevende wisselkoersen. Alhoewel ‘vroeger’ niet altijd beter was, was het leven voor velen wel simpeler en transparanter. In veel zaken wisten we waar wij aan toe waren: velen hadden een vaste baan met een vast salaris. Lonen en pensioenen werden geïndexeerd. De rente was redelijk stabiel: 4% met de inflatiecorrectie. Als je 40 jaar voor je pensioen premie betaalde kreeg je op je 65-ste 70% van je laatst verdiende salaris (later werd dat het midden-salaris). Wetten en regels waren toen voor de burger eenvoudiger en begrijpelijker. We kregen een koelkast, een autootje, aardgas en vakantie in het buitenland. Die tijd is helemaal voorbij. Hoeveel pensioen mensen krijgen na hun pensionering hangt binnenkort af van de rendementen die gemaakt worden met de pensioenreserves; of lonen en pensioenen worden geïndexeerd hangt af van de ‘markt’. Pensioenen worden jaarlijks variabel en of er een koppeling met de koopkracht komt, ik kan het U niet vertellen. Wat is geld nog waard, vroeg ik onlangs aan een panel van financiële deskundigen. Het bleef stil, de zaal wachtte op het antwoord en dat kwam na 40 seconden: een van de 8 panelleden gaf het verlossende antwoord .... wat de markt er voor geeft. Daardoor is de rente op je spaargeld bij de bank nog maar €0,01 per jaar voor €100. Onze spaargelden en de opgebouwde pensioenreserves worden door de monetaire autoriteiten, ECB en DNB, opgeofferd aan het systeem van het neoliberalisme: het kapitalisme en het functioneren van de markt. Aan dat systeem ontbreekt een sociaal/maatschappelijke onderbouwing. Op commerciële markten gebeurt het vandaag de dag allemaal: alles commercieel, alles geld, alles vrije markt. Een jaar of 8 geleden heeft de toenmalige voorzitter van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi, zijn ziel en zaligheid in dienst gesteld van het liberale denken. En dat hebben we geweten.
Geld werd ontdaan van zijn waarde, rentes werden gratis, negatief tot bijna voor niks. De geldmarkten werden overstroomd met geld, waaraan geen behoefte is en was. Ook als corona niet was gekomen waren we toch in een economische krimp terecht gekomen, dat heeft gratis geld niet kunnen voorkomen. Vroeger kenden we een begrip dat we noemden ‘vertrouwen in geld’, nog eerder kenden we zilver muntgeld, dat de waarde van de munt had, maar dat is ‘verleden tijd’. Er is zoveel geld op de markt dat de prijsvorming op de effectenmarkten niet meer de waarden van de fondsen vertegenwoordigt, b.v. een koers/winst verhouding, maar het zijn verwachtingen, lucht dus. We zien momenteel wekelijks bedrijven dalende omzetten en resultaten bekendmaken en ontslagen aankondigen, maar de koersen op de aandelenbeurzen blijven stijgen omdat er veel teveel geld beschikbaar is om gratis mee te speculeren. Vandaag de dag bestaat nog maar 5% uit beleggers transacties, de andere 95% is (dag)handel en afkomstig van software op de mainframes van de banken en handelaren. Die laatste groep doen alleen maar korte termijntransacties. Dat devalueert sterk de waarde die van oudsher werd toegekend aan de koersvorming op de effectenbeurzen. Dat baart mij zorgen want wat zijn die bedrijven, banken en obligaties nu echt nog waard. Als er een kapitaalvernietiging optreedt zal dat een ineenstorting van de beurzen tot gevolg hebben. Dat betekent dat, om het monetaire stelsel overeind te houden, de centrale banken steeds meer geld in de markten moeten pompen, maar daarmee wordt ons geld waardeloos en dat kan een hyper-inflatie veroorzaken.

Jan Blankestein Amstelveen, 26 juli 2020


Terug